Konferencja “Masowa konsumpcja pornografii przez dzieci jako istotny problem społeczny”

21 listopada 2018 roku odbyła się kolejna międzynarodowa konferencja organizowana przez Stowarzyszenie Twoja Sprawa pod hasłem “Masowa konsumpcja pornografii przez dzieci jako istotny problem społeczny“.

Oficjalny patronat nad tym wydarzeniem objął Instytut Wymiaru Sprawiedliwości oraz Rzecznik Praw Obywatelskich. W konferencji wzięło udział ponad 250 osób.

Byli wśród nich m.in. eksperci reprezentujący organizacje pozarządowe, środowisko akademickie, system edukacji, administrację i biznes, a także lekarze i terapeuci. Celem było pokazanie skali i konsekwencji konsumpcji pornografii przez dzieci w Polsce oraz zainicjowanie debaty środowisk opiniotwórczych o możliwych rozwiązaniach, które przyczynią się do istotnego ograniczenia kontaktu dzieci z treściami pornograficznymi.

Konferencję otworzyła Urszula Sowińska, członek zarządu Stowarzyszenia Twoja Sprawa. Zaznaczyła, że niemal każde dziecko w Polsce, już w pierwszych latach szkoły podstawowej, ma smartfona, najczęściej z pełnym dostępem do internetu. Wystarczy, że któregoś dnia wpisze w wyszukiwarkę słowo “porno”, które na przykład usłyszało od kolegi, i ma dostęp do ogromnej ilości stron pornograficznych. – Kliknie i zobaczy obrazy, na które, moim zdaniem, nie jest przygotowanych wielu dorosłych, a co dopiero kilkuletnie dziecko – podkreśliła.

Ze swoją prelekcją wystąpiła również Izabela Karska, psycholog z STS. Zwróciła uwagę na zapisy w Konstytucji RP, a dokładnie na artykuł 72., który brzmi: „Rzeczpospolita Polska zapewnia ochronę praw dziecka. Każdy ma prawo żądać od organów władzy publicznej ochrony dziecka przed przemocą, okrucieństwem, wyzyskiem i demoralizacją”.

Przypomniała, że dyskusja na temat ochrony dzieci przed pornografią toczy się zarówno w Polsce, jak i w innych krajach, przy czym najdalej idące kroki w kierunku bardziej skutecznej ochrony podjęto w Wielkiej Brytanii. Tam doszło do istotnych inicjatyw samoregulacyjnych po stronie biznesu, konstruktywnej dyskusji z rządem oraz wdrażania przepisów rangi ustawowej, do których już obecnie dostosowuje się nawet przemysł pornograficzny. Istnieje tam konsensus polityczny, że interes dzieci jest w tym kontekście najważniejszy. Przybliżyła także specyfikę współczesnych materiałów pornograficznych i obserwacje potrzeb ze strony rodziców.

Prof. dr hab. Mateusz Gola, profesor Instytutu Psychologii PAN oraz Research Scientist na University of California San Diego, psycholog, neurokognitywista, psychoterapeuta. Ekspert wraz ze współpracownikami prowadzi projekt badawczy hiperseksualnosc.pl,  Ma on na celu zrozumienie psychologicznych i mózgowych mechanizmów nałogowego korzystania z pornografii oraz opracowanie skutecznych metod terapii dla osób doświadczających tego problemu. Ekspert mówił o badaniach, dotyczących mózgowych mechanizmów nałogowego korzystania z pornografii. – Wyniki tych badań sugerują duże podobieństwo do innych nałogów, tj. uzależnienia od hazardu, czy alkoholu. Widać w nich większą wrażliwość niektórych części mózgu na bodźce skojarzone z pornografią.

Przypomniał badania IPZiN mówiące, że 55 proc. dzieci mających kontakt z pornografią zetknęło się z nią przed 12 rokiem życia, a 11 proc. chłopców w wieku 14-16 lat mających kontakt z pornografią, ogląda takie treści codziennie. – Czy każde dziecko, które korzysta z pornografii może się od niej uzależnić? Prawdopodobnie nie, ale jak w przypadku innych nałogów, kilkanaście procent może. W skali globalnej to miliony osób – podsumował.

Dr Bogdan Stelmach, lekarz, specjalista seksuolog, podkreślił, że mimo badań prowadzonych na świecie dotyczących uzależnienia od pornografii, ciągle pojawiają się opinie, że to nie jest żaden problem. – I wtedy przypominam sobie te godziny spędzone z osobami uzależnionymi i ogarnia mnie złość, że ktoś tak twierdzi – mówił. Dodał też, że inne uzależnienia, takie jak hazard, narkomania, czy alkoholizm, są wcześnie społecznie zauważane. – Osobie uzależnionej od pornografii nikt nie powie: „za dużo tego oglądasz”. Ten człowiek jest sam z tym, co się z nim dzieje – tłumaczył.

Swoim doświadczeniem i wiedzą z zakresu wprowadzania rozwiązań prawnych w Wielkiej Brytanii, podzielił się John Carr, członek Rady ds. Bezpieczeństwa Dzieci w Internecie, doradca brytyjskiego rządu. Podkreślił, że „wszechobecność zaawansowanych technicznie smartfonów i urządzeń przenośnych sprawia, że nadzór rodzicielski staje się praktycznie niemożliwy”. Mówił o tym, jak istotne było powołanie, w 2008 r. w Wielkiej Brytanii Rady ds. Bezpieczeństwa Dzieci w Internecie oraz wprowadzenie odpowiednich samoregulacji przez operatorów komórkowych i dostawców Internetu.

Więcej na temat brytyjskich rozwiązań tutaj.

Podczas konferencji “Masowa konsumpcja pornografii przez dzieci jako istotny problem społeczny”, środków zaradczych poszukiwano w następujących obszarach:

1). Zapobieganie – edukacja rodziców i nauczycieli oraz wykorzystanie rozwiązań technologicznych,

2). Ochrona – rola przepisów oraz samoregulacji przedsiębiorców,

3). Diagnostyka i pomoc – wsparcie dla osób dotkniętych problemem nałogowego oglądania pornografii.

Zgromadzeni licznie eksperci dyskutowali w ramach trzech paneli:

„Diagnostyka i pomoc – wyzwania terapeutyczne związane z uzależniającym wpływem korzystania z pornografii przez dzieci. Stan obecny i możliwe rozwiązania”

„Zapobieganie – rola edukacji rodziców i nauczycieli w ochronie nieletnich przed skutkami konsumpcji pornografii. Stan obecny i możliwe rozwiązania”

„Ochrona – rola regulacji prawnych i samoregulacji biznesu w ochronie dzieci przez pornografią. Stan obecny i możliwe rozwiązania”.

Uczestnicy konferencji zgodzili się, że dzieci muszą być lepiej chronione przed pornografią. W tym celu powstał specjalny zespół, który zajmie się analizą możliwości wprowadzenia zmian systemowych chroniących dzieci.

W pracach zespołu zainicjowanego przez STS uczestniczą: Rzecznik Praw Obywatelskich, Instytut Wymiaru Sprawiedliwości, Ministerstwo Cyfryzacji, Ministerstwo Edukacji Narodowej, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji, jak również organizacje branżowe oraz te, które zajmują się ochroną praw dzieci i rodzin.